Mizaç Nedir?

Size nasıl yardımcı olabiliriz

Tüm soru ve sorunlarınız için bize ulaşabilirsiniz.

Eğitim sisteminden tutun kurumsal çalışmalarda mutlaka entegre olması gereken bir sistem tebrikler.

Sarp ÖZTÜRK
G. Müdür

İnsanların neden farklı olduğuna dair çeşitli fikirler ileri sürülmüştür.

  • Cinsiyet
  • Doğum anının etkileri
  • Anne ve babaların tutumları
  • İlk çocukluk dönemlerinin izleri
  • Beden fizyolojik yapısı
  • İçine doğduğu sosyal ve kültürel yapı
  • Aldığı eğitim

Gibi başlıklarda değerlendirmeler yapılmıştır. Dikkat edilirse bunların çeşitli bedensel ve dış etkenler olduğu görülür. Tüm bu etkenler önemli olmakla birlikte farklılığın ilk başlangıcı ve belirleyicisi var oluşla gelen mizaç yapısıdır.

Mizaç:

  • Bireyin varoluşuyla başlayan ve yaşam boyu değişmeden devam eden kendine has algılama ve gerçekleşme eğilimlerinin bütünüdür.
  • Olumlu veya olumsuz sonuçlara dönüşebilecek potansiyelleri bulunan yapısal bir çekirdektir.
  • Bireyin psikolojik düzeyde yaşamdaki temel ihtiyaçları, temel bakış açıları ve temel gerçekleşme arayışlarından oluşur.
  • İçerisinde bireyin sergilemeye eğilimli olduğu tüm duygusal, bilişsel ve davranışsal özellikler bulunur.
  • Aile içi tutumlar, eğitim, kültür, yaşanılan olaylar gibi tüm çevresel faktörler mizaç yapısına göre algılanır ve değerlendirilir. Bilginin algılanma, yorumlanma ve işlenme süreçleri mizaçlara göre farklılık gösterir. Aynı çevre şartlarına muhatap olduğumuz halde, bunları farklı algılayıp farklı değerlendirmemizin nedeni işte bu farklı işletim sistemlerimizdir.
  • Özü itibariyle değişmeyen kişiye özel paket programdır. Muhtemel sonuçları öngörülebilir yapısal bir zemin, bir tohum veya çekirdektir denilebilir.
  • İçinde bulunduğu ekosistemi algılama ve ona verdiği geri bildirim itibariyle bakıldığında mizaç, karakter ve kişiliğe şekil veren ana işletim sistemidir.

Kişilik:

  • Değişmeyen mizaç yapısı ile değişkenlik gösteren dış şartların etkileşimi sonucu ortaya çıkan bireysel tavrın bütününe kişilik denir.
  • Üzerinde etkide bulunamadığımız, cinsiyet, zeka, genetik, biyolojik yapı vb. ile üzerinde belirli oranda etkide bulunabildiğimiz aile, eğitim, sosyoekonomik yapı, olaylar, inanç gibi etkenlerin mizaca göre aldığı şekli ifade eder.
  • Mizaç çekirdeğinin duygusal, bilişsel ve davranışsal kanallarla çevresinden etki alarak kendini ortaya koyma tarzının tamamıdır.
  • Herhangi bir iç veya dış etken, mizaçtan tamamen bağımsız bir sonuç oluşturamaz. Mizaç yapısı göz ardı edilerek kişiye etki eden dışsal faktörlerin bireyde nasıl bir kişilik oluşturacağı doğru şekilde öngörülemez.

Karakter:

  • Kişilik özellikleri içinden oturmuş, belirginleşmiş, süreklilik gösteren, kararlı olarak tekrar edenler karakteri oluşturur.
  • Değişime oldukça dirençlidir. Duygusal , bilişsel ve davranışsal olarak tekrarlanma oranında güç kazanan niteliktedir.
  • Tekrarlanmaları ve onaylanmaları ölçüsünde kişide kendini belli edip sabitleşen kişilik özellikleridir.

Özetle insanın psikolojik yapısını bir ağaca benzetecek olursak;

Mizaç : Çekirdek
Kişilik : Çekirdeğin ağaç olmuş halinin tamamı Karakter : Ağacın sert ve kalın dalları olarak düşünülebilir.

Bu açıdan bakıldığında

  • Birey doğuştan kendine özgü bir mizaç tipi ile dünyaya gelir.
  • Mizaç tipi yaşam boyu değişmez.
  • Kişilik, mizaç yapısı ile çevresel faktörlerin etkileşiminden şekil alır.
  • Mizaç yapısı sabit olmasına rağmen içsel ve dışsal etkenlerin zamana göre değişmesine bağlı olarak kişilik yapısı da değişkenlik gösterir.
  • Farklı mizaç tipleri ve sonsuz farklılıktaki çevresel faktörler nedeniyle kişiler biriciktir.
  • Hiçbir mizaç tipi diğerinden üstün değildir. Eşit değiliz ama eş değeriz.
  • Kişiliğin ana şekillendiricisi olan mizacı dikkate aldığımızda bireyi doğru tanıyıp doğru anlayabiliriz.
  • Eğitim ve öğretim adına muhatap olduğumuz çocuklarımız ve öğrencilerimiz kendilerinin farklılıklarının fark edilmesini bekliyorlar. Mizaçlarını bilerek onları daha doğru tanıyıp farklılıklarını anlayabiliriz. Onları kendi mizaç yapıları içinde değerlendirir ve o yapıya uygun şekilde rehberlik edebiliriz. Çocuklarımızı onların mizaçlarını bildiğimizde çok daha iyi eğitebilir ve etkin bir yol arkadaşlığı yapabiliriz.
  • Çocukların doğuştan getirdikleri mizaç yapılarının temelde neler olduğunu en net şekilde ortaya koyan yaklaşım Enneagram metodolojisidir.

Humorous writers, for example, linkedin resume help often present themselves as ridiculous.